Máy lạnh là một trong những thiết bị tiêu thụ điện đáng kể trong gia đình, đặc biệt vào những tháng nắng nóng khi thời gian sử dụng có thể kéo dài nhiều giờ mỗi ngày. Tuy nhiên, tiền điện tăng cao không chỉ phụ thuộc vào công suất máy mà còn liên quan trực tiếp đến cách cài đặt nhiệt độ, thói quen bật tắt, điều kiện phòng và tình trạng vệ sinh thiết bị. Chỉ cần thay đổi một số thói quen sử dụng, bạn hoàn toàn có thể duy trì không gian mát mẻ mà không khiến máy phải hoạt động quá mức. Cùng Vua Thợ Mall tìm hiểu cách sử dụng máy lạnh tiết kiệm điện và những sai lầm nên tránh trong bài viết dưới đây.
1. Máy lạnh nên để bao nhiêu độ để tiết kiệm điện?
Một trong những thói quen phổ biến khi vừa bước vào căn phòng nóng là lập tức chỉnh máy lạnh xuống 16–18°C với suy nghĩ nhiệt độ càng thấp thì phòng càng mát nhanh. Trên thực tế, việc đặt nhiệt độ quá thấp không khiến máy lạnh tạo ra luồng khí lạnh mạnh hơn đáng kể mà chủ yếu khiến hệ thống phải hoạt động lâu hơn để cố đưa nhiệt độ phòng xuống mức đã cài đặt.
Trong điều kiện sử dụng thông thường, có thể duy trì máy lạnh khoảng 24–27°C, sau đó điều chỉnh linh hoạt theo nhiệt độ ngoài trời, diện tích phòng, số người và cảm giác thoải mái. Không nhất thiết phải chọn chính xác một mức nhiệt cố định cho mọi gia đình.
Ví dụ, vào buổi trưa nắng nóng, mức 25–26°C kết hợp với quạt có thể tạo cảm giác dễ chịu hơn so với việc hạ máy lạnh xuống 20–21°C nhưng để luồng khí phân bố kém. Vào ban đêm khi nhiệt độ môi trường giảm, có thể tăng thêm 1–2°C hoặc sử dụng chế độ ngủ nếu máy hỗ trợ.
Điều quan trọng là hạn chế mức chênh lệch quá lớn giữa nhiệt độ trong phòng và ngoài trời. Khi khoảng cách này càng cao, máy nén thường phải làm việc nhiều hơn để duy trì nhiệt độ mong muốn.
2. Cách sử dụng máy lạnh tiết kiệm điện mỗi ngày
Muốn giảm lượng điện tiêu thụ, người dùng không cần liên tục thay đổi cài đặt trên remote. Hiệu quả thường đến từ việc duy trì một số thói quen sử dụng ổn định mỗi ngày. Một số cách nên áp dụng gồm:
Duy trì nhiệt độ hợp lý: Không hạ nhiệt độ quá thấp chỉ với mục đích làm lạnh nhanh.
Hạn chế bật tắt liên tục: Nếu vừa tắt rồi lại bật sau vài phút, máy phải khởi động lại và tiếp tục đưa phòng trở về nhiệt độ cài đặt.
Đóng cửa khi sử dụng: Cửa mở thường xuyên khiến khí lạnh thoát ra và không khí nóng liên tục đi vào phòng.
Hạn chế ánh nắng trực tiếp: Có thể kéo rèm hoặc sử dụng vật liệu che nắng vào những thời điểm nắng gắt.
Kết hợp thêm quạt: Quạt giúp khí lạnh lưu thông đều trong phòng, từ đó có thể duy trì nhiệt độ cài đặt cao hơn nhưng vẫn cảm thấy mát.
Không che dàn lạnh: Tủ, rèm hoặc vật dụng đặt ngay trước luồng gió có thể cản trở khả năng phân phối khí lạnh.
Giữ dàn nóng thông thoáng: Dàn nóng cần không gian để giải nhiệt, tránh che kín hoặc để quá nhiều vật cản xung quanh.
Khi vừa bật máy trong căn phòng đang nóng, có thể sử dụng tốc độ quạt cao hoặc chức năng làm lạnh nhanh trong thời gian ngắn. Sau khi nhiệt độ đã ổn định, chuyển về chế độ bình thường hoặc Auto sẽ phù hợp hơn so với việc duy trì công suất cao liên tục.
Nếu chỉ ra khỏi phòng trong thời gian rất ngắn, không nhất thiết phải tắt máy rồi bật lại ngay. Ngược lại, nếu không sử dụng trong thời gian dài thì nên tắt máy để tránh lãng phí điện không cần thiết.
3. Nên sử dụng chế độ nào trên máy lạnh để tiết kiệm điện?
Máy lạnh hiện nay thường có nhiều chế độ như COOL, DRY, AUTO, ECO, SLEEP hoặc POWERFUL. Mỗi chế độ được thiết kế cho một tình huống khác nhau nên không có một lựa chọn duy nhất tiết kiệm điện nhất trong mọi điều kiện.
COOL là chế độ phù hợp khi mục tiêu chính là làm giảm nhiệt độ phòng. Trong những ngày nóng, đây vẫn là lựa chọn nên sử dụng thay vì cố chuyển sang DRY chỉ vì nghĩ rằng chế độ hút ẩm luôn tiết kiệm điện hơn.
DRY chủ yếu dùng để giảm độ ẩm không khí, phù hợp với những ngày trời ẩm hoặc mưa. Khi nhiệt độ ngoài trời cao, DRY có thể không mang lại cảm giác mát tương đương COOL.
ECO hoặc ECONO thường giới hạn hoặc tối ưu cách máy hoạt động để giảm mức tiêu thụ điện. Đây là lựa chọn phù hợp khi phòng đã đủ mát và người dùng không cần làm lạnh quá nhanh.
SLEEP phù hợp khi sử dụng máy lạnh vào ban đêm. Tùy từng hãng, máy có thể tự thay đổi nhiệt độ hoặc cách vận hành theo thời gian nhằm hạn chế tình trạng quá lạnh khi ngủ.
POWERFUL hoặc TURBO được thiết kế để làm lạnh nhanh nên không phải chế độ ưu tiên nếu mục tiêu chính là tiết kiệm điện. Có thể bật trong thời gian ngắn khi phòng quá nóng rồi trở về chế độ thông thường.
Thay vì liên tục chuyển đổi giữa nhiều chế độ, người dùng nên lựa chọn tính năng phù hợp với điều kiện thực tế và duy trì mức nhiệt ổn định.
4. Những sai lầm khiến máy lạnh tốn điện hơn
Có những thói quen tưởng rằng giúp tiết kiệm điện nhưng thực tế lại khiến máy hoạt động nhiều hơn hoặc giảm hiệu quả làm lạnh. Một số sai lầm thường gặp gồm:
Cài nhiệt độ xuống 16–18°C ngay khi bật máy: Máy không làm lạnh nhanh hơn tương ứng nhưng phải hoạt động lâu hơn để cố đạt mức nhiệt quá thấp.
Bật tắt liên tục: Máy vừa ổn định nhiệt độ đã bị tắt, sau đó lại phải khởi động và làm lạnh phòng từ đầu.
Mở cửa thường xuyên: Khí lạnh thoát ra ngoài và không khí nóng liên tục tràn vào.
Dùng DRY trong mọi điều kiện: Chế độ hút ẩm không phải lúc nào cũng thay thế được COOL.
Không kéo rèm khi nắng chiếu trực tiếp: Nhiệt từ bên ngoài làm tải nhiệt trong phòng tăng lên đáng kể.
Để bộ lọc quá bẩn: Luồng khí giảm khiến khả năng làm lạnh kém và máy phải vận hành lâu hơn.
Che kín dàn nóng: Làm giảm khả năng giải nhiệt của hệ thống.
Chọn công suất máy không phù hợp: Máy quá nhỏ so với diện tích phải hoạt động liên tục để cố làm lạnh phòng.
Để cửa sổ hoặc khe hở lớn: Không gian không kín làm thất thoát khí lạnh liên tục.
Một lỗi khác là chỉ nhìn nhiệt độ trên remote rồi cho rằng máy lạnh hoạt động không hiệu quả. Nếu căn phòng có quá nhiều nguồn nhiệt, cửa kính lớn hoặc thường xuyên mở cửa thì ngay cả khi cài đặt đúng, điện năng tiêu thụ vẫn có thể cao.
5. Có nên bật máy lạnh cả đêm để tiết kiệm điện?
Máy lạnh có thể được sử dụng xuyên đêm nếu cần, nhưng không nhất thiết phải duy trì nhiệt độ thấp như ban ngày. Khi cơ thể đã ngủ và nhiệt độ môi trường ngoài trời giảm, nhu cầu làm mát thường cũng giảm theo. Thay vì giữ máy ở 22–23°C suốt đêm, có thể:
Tăng nhiệt độ thêm khoảng 1–2°C trước khi ngủ.
Sử dụng chế độ SLEEP nếu máy hỗ trợ.
Hẹn giờ tắt nếu thời tiết về đêm đủ mát.
Kết hợp quạt ở mức nhẹ để không khí lưu thông đều.
Tránh để luồng gió thổi trực tiếp vào cơ thể trong nhiều giờ.
Không có một phương án hẹn giờ phù hợp cho tất cả mọi người. Với những khu vực nóng cả đêm, việc tắt máy hoàn toàn sau vài giờ có thể khiến phòng nhanh chóng nóng trở lại và làm gián đoạn giấc ngủ. Khi đó, duy trì máy ở mức nhiệt cao hơn hoặc sử dụng SLEEP có thể hợp lý hơn.
Nếu dùng điều hòa mỗi đêm, việc vệ sinh máy định kỳ và kiểm tra khả năng cách nhiệt của phòng cũng có tác động đáng kể đến lượng điện sử dụng.
6. Vệ sinh máy lạnh có giúp tiết kiệm điện không?
Có. Máy lạnh bám nhiều bụi thường giảm khả năng hút và thổi không khí, khiến quá trình trao đổi nhiệt kém hiệu quả hơn. Khi đó, máy phải hoạt động lâu hơn để đưa phòng về nhiệt độ mong muốn. Bộ phận dễ bám bụi nhất là lưới lọc của dàn lạnh. Nếu sử dụng máy thường xuyên, nên kiểm tra và vệ sinh lưới lọc định kỳ. Tần suất cụ thể còn phụ thuộc vào môi trường, mức độ bụi và thời gian vận hành. Ngoài lưới lọc, quá trình bảo dưỡng còn có thể bao gồm kiểm tra:
Dàn trao đổi nhiệt của dàn lạnh.
Dàn nóng.
Quạt.
Đường thoát nước.
Các vị trí kết nối điện.
Tình trạng hoạt động tổng thể của máy.
Khi dàn nóng bị bụi bẩn hoặc khó thoát nhiệt, hiệu suất hệ thống cũng có thể giảm. Vì vậy, không nên chỉ vệ sinh mặt ngoài dàn lạnh mà bỏ qua phần thiết bị phía ngoài nhà. Nếu máy lạnh xuất hiện các dấu hiệu như làm lạnh lâu, gió yếu, chảy nước, có mùi hoặc tiền điện tăng bất thường dù thói quen sử dụng không thay đổi, nên kiểm tra và vệ sinh thiết bị.
7. Mẹo giảm tiền điện khi sử dụng máy lạnh lâu dài
Ngoài cách bật và chỉnh nhiệt độ hàng ngày, khả năng tiết kiệm điện còn phụ thuộc rất nhiều vào việc chọn máy và bố trí không gian ngay từ đầu.
Trước tiên, cần chọn công suất phù hợp với diện tích và tải nhiệt của phòng. Một căn phòng hướng Tây, có nhiều cửa kính hoặc thường xuyên có nhiều người có thể cần công suất cao hơn một phòng cùng diện tích nhưng ít hấp thụ nhiệt. Nếu công suất quá nhỏ, máy có thể chạy gần như liên tục mà vẫn khó đạt nhiệt độ cài đặt.
Khi mua máy lạnh mới, có thể cân nhắc các yếu tố như:
Công nghệ inverter.
Hiệu suất năng lượng.
Nhãn năng lượng.
Công suất phù hợp.
Khả năng kiểm soát nhiệt độ.
Chế độ ECO/SLEEP.
Khả năng vệ sinh và bảo trì.
Bên cạnh đó, cải thiện khả năng cách nhiệt của phòng cũng giúp giảm tải cho máy lạnh. Rèm cửa, phim cách nhiệt, cửa đóng kín hoặc hạn chế ánh nắng trực tiếp đều có thể giúp không gian giữ nhiệt độ ổn định hơn.
Nhìn chung, cách sử dụng máy lạnh tiết kiệm điện hiệu quả không nằm ở việc liên tục bật tắt máy hay luôn sử dụng một chế độ cố định. Người dùng nên giữ nhiệt độ khoảng 24–27°C tùy điều kiện thực tế, hạn chế thất thoát khí lạnh, kết hợp quạt khi cần, sử dụng ECO hoặc SLEEP đúng thời điểm và vệ sinh thiết bị định kỳ. Đồng thời, một chiếc máy lạnh có công suất phù hợp với diện tích phòng sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định hơn và hạn chế tiêu thụ điện không cần thiết.
Nếu đang tìm máy lạnh, thiết bị điện lạnh hoặc các sản phẩm giúp tối ưu không gian sống, bạn có thể tham khảo thêm tại Vua Thợ Mall để lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu sử dụng.
