Bao lâu vệ sinh máy lạnh 1 lần là câu hỏi hầu hết gia đình đều gặp sau một hai mùa nóng sử dụng. Nếu để quá lâu, bụi bẩn tích tụ trong dàn lạnh và dàn nóng sẽ làm máy chạy nặng hơn, tiền điện tăng lên và không khí trong phòng cũng kém đi. Cùng Vua Thợ Mall tìm hiểu tần suất phù hợp và cách vệ sinh an toàn ngay dưới đây.
1. Bao lâu vệ sinh máy lạnh 1 lần?
Với hộ gia đình dùng bình thường, nên vệ sinh dàn lạnh và dàn nóng 3–6 tháng/lần, còn lưới lọc thì tự tháo ra rửa 2–4 tuần/lần. Riêng phần bảo dưỡng kỹ thuật thì 12 tháng/lần là đủ. Ba con số này khác nhau vì thực tế "vệ sinh máy lạnh" gồm ba việc riêng biệt, nhiều người hay gộp chung làm một:
Rửa lưới lọc là việc bạn tự làm được: tháo nắp dàn lạnh, rút hai tấm lưới ra xả nước rồi phơi khô. Đây là việc rẻ nhất mà hiệu quả lại rõ nhất — theo Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, thay lưới lọc bẩn bằng lưới sạch giúp giảm 5–15% điện tiêu thụ của máy lạnh.
Vệ sinh dàn lạnh và dàn nóng là phần cần thợ: bơm nước áp lực xịt lá nhôm, rửa máng nước, vệ sinh quạt lồng sóc và cục nóng ngoài trời. Khi bạn gọi "dịch vụ vệ sinh máy lạnh", phần lớn đơn vị hiểu là việc này.
Bảo dưỡng kỹ thuật gồm đo áp gas, kiểm tra tụ điện, board mạch, siết lại cọc điện và thông ống thoát nước. Việc này ít người biết nên thường bị bỏ qua, cho tới khi máy hụt gas hoặc nước chảy xuống tường.
Với hộ gia đình chỉ dùng máy lạnh vào mùa nóng rồi nghỉ hẳn vài tháng, nên vệ sinh trước khi vào mùa thay vì đếm cho đủ 6 tháng. Máy nằm không suốt mùa mưa rất dễ ẩm mốc bên trong dàn lạnh.
2. Những yếu tố ảnh hưởng đến tần suất vệ sinh máy lạnh
Cùng một chiếc máy, cùng số giờ chạy, nhưng tốc độ bẩn có thể chênh nhau rất xa. Tần suất vệ sinh phụ thuộc vào những yếu tố sau:
Số giờ chạy mỗi ngày: Nhà chỉ bật vài ngày một tuần, dưới 8 tiếng thì 6 tháng/lần là đủ. Nhà bật hằng đêm hoặc gần như cả ngày thì nên rút xuống 3–4 tháng/lần.
Vị trí lắp đặt: Nhà mặt đường lớn, gần công trình đang xây hoặc khu công nghiệp thì bụi bám vào lá nhôm nhanh hơn hẳn nhà trong hẻm hay chung cư tầng cao. Nhà ven biển còn thêm hơi muối ăn mòn dàn nóng.
Môi trường trong phòng: Không gian có dầu mỡ hoặc hóa chất như bếp ăn, tiệm tóc, tiệm nail là trường hợp bẩn nhanh nhất. Hơi dầu bám lên lá nhôm tạo thành lớp dính giữ bụi lại, không rơi ra như bụi khô.
Có thú cưng hay không: Lông chó mèo bị hút vào lưới lọc và quạt lồng sóc, đóng thành lớp dày chỉ sau vài tuần.
Phòng kín hay thoáng: Phòng ngủ đóng kín bật xuyên đêm thì hơi nước ngưng tụ trong dàn lạnh suốt đêm, độ ẩm cao là điều kiện để nấm mốc hình thành — đây cũng là cơ chế mà Panasonic mô tả trên trang kỹ thuật của hãng.
Từ các yếu tố trên, có thể tham khảo lịch sau:
Kiểu sử dụng | Vệ sinh dàn lạnh + dàn nóng | Rửa lưới lọc |
|---|---|---|
Nhà ít dùng, vài ngày/tuần | 6 tháng/lần | 4 tuần/lần |
Nhà dùng nhiều, bật hằng đêm | 3–4 tháng/lần | 2 tuần/lần |
Văn phòng, cửa hàng | 3 tháng/lần | 2 tuần/lần |
Quán ăn, tiệm tóc, phòng gym | 1–2 tháng/lần | Hằng tuần |
Xưởng sản xuất, kho nhiều bụi | 1 tháng/lần | Hằng tuần |
3. Dấu hiệu cho thấy máy lạnh cần được vệ sinh
Không nhất thiết phải chờ đúng lịch. Nếu thấy các dấu hiệu sau, nên vệ sinh máy lạnh sớm hơn:
Làm lạnh chậm hơn trước: Bật máy lâu hơn mà phòng vẫn không mát như trước, dù đã hạ nhiệt độ cài đặt xuống. Bạn có thể kiểm tra nhanh bằng cách bật máy 15 phút rồi so nhiệt độ gió thổi ra với nhiệt độ trong phòng — máy sạch và đủ gas thường chênh khoảng 8–12°C, chênh dưới 6–7°C là dàn lạnh đã bẩn hoặc thiếu gas.
Có mùi ẩm mốc khi vừa bật máy: Mùi bốc lên trong 30 giây đầu rồi nhạt dần là mùi từ dàn lạnh chứ không phải mùi phòng. Đây là dấu hiệu nên gọi thợ sớm.
Tiền điện tăng mà thói quen dùng không đổi: Lớp bụi trên lá nhôm cản trao đổi nhiệt nên máy phải chạy lâu hơn để đạt cùng nhiệt độ. Mức tăng thường đến từ từ nên ít ai để ý.
Máy kêu to hoặc nhỏ nước: Tiếng rè, tiếng lạch cạch từ quạt lồng sóc bám bụi; nước nhỏ giọt xuống sàn do máng hứng nước bị nghẽn bởi bụi và rêu.
Nhìn thấy bụi trên lá nhôm: Mở nắp dàn lạnh, rút lưới lọc ra rồi rọi đèn điện thoại vào hàng lá nhôm phía sau. Lá nhôm sạch thì nhìn thấy khe hở giữa các lá; nếu các khe bị lấp thành một mảng xám liền thì đã quá hạn từ lâu.
4. Cách vệ sinh máy lạnh đúng và an toàn
4.1 Rửa lưới lọc tại nhà
Trước khi mở nắp, phải ngắt aptomat chứ không chỉ tắt bằng remote. Mở nắp dàn lạnh, rút hai tấm lưới lọc ra, xả nước từ mặt sau ra mặt trước để bụi trôi ngược chiều bám. Bẩn nhiều thì dùng bàn chải mềm chà nhẹ, không cần xà phòng.
Lưới lọc rửa xong phải để khô hoàn toàn rồi mới lắp lại. Lắp khi còn ẩm là tự tạo môi trường cho nấm mốc phát triển ngay bên trong máy. Cùng lúc đó, bạn có thể lau vỏ máy, hút bụi nhẹ ở cửa gió và dọn lá cây, rác quanh cục nóng ngoài trời.
4.2 Vệ sinh dàn lạnh và dàn nóng
Phần này cần thợ. Thợ sẽ trùm áo hứng nước quanh dàn lạnh, dùng bơm áp lực xịt rửa lá nhôm và quạt lồng sóc, rửa máng nước rồi thông ống thoát, sau đó ra ngoài rửa dàn nóng.
Một điểm hay bị bỏ sót: dàn nóng cũng cần được rửa. Nhiều nhà chỉ vệ sinh cục trong phòng vì nhìn thấy nó mỗi ngày, trong khi cục nóng đặt ngoài trời mới là nơi bám bụi nhiều nhất. Dàn nóng bẩn làm áp suất đầu đẩy tăng, block chạy nặng và nóng hơn bình thường — mà block là hạng mục sửa tốn kém nhất trên một chiếc máy lạnh dân dụng.
Chi phí vệ sinh máy lạnh hiện dao động khoảng 150.000–250.000 đồng/máy với máy treo tường 1–1,5 HP, tùy khu vực và mức độ bẩn. Máy áp trần, âm trần hoặc tủ đứng thì cao hơn.
4.3 Những điều không nên làm
Không tự xịt nước vào dàn lạnh khi chưa che chắn. Nước vào board mạch gây hỏng nặng hơn nhiều so với việc để máy bẩn thêm vài tháng.
Không dùng máy rửa xe áp lực cao xịt thẳng vào lá nhôm. Lá nhôm rất mỏng, xịt sai lực sẽ bị bẹp và ép sát vào nhau, làm giảm khả năng trao đổi nhiệt vĩnh viễn.
Không dùng chất tẩy mạnh, axit hoặc bột giặt để rửa lưới lọc và lá nhôm. Nước sạch là đủ; hóa chất mạnh ăn mòn lớp mạ trên lá nhôm.
Không lắp lưới lọc khi còn ẩm. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến máy có mùi hôi trở lại chỉ sau vài ngày vừa vệ sinh xong.
Không mặc định vệ sinh là phải nạp gas. Gas chạy trong vòng kín, máy không tự hao. Nếu áp gas thấp thật thì hệ thống đang rò rỉ ở đâu đó — phải tìm và xử lý chỗ rò, nạp thêm mà không tìm rò thì vài tháng sau lại hụt.
5. Có nên tự vệ sinh máy lạnh tại nhà?
Có thể tự làm phần lưới lọc, vỏ máy và dọn dẹp quanh cục nóng. Đây là những việc không cần dụng cụ chuyên dụng, làm đều đặn mỗi 2–4 tuần thì đã giữ được phần lớn hiệu quả tiết kiệm điện. Nên gọi thợ với phần xịt rửa dàn lạnh, quạt lồng sóc và dàn nóng, vì cần bơm áp lực và áo hứng nước chuyên dụng. Ngoài ra cũng nên gọi thợ trong các trường hợp: máy lắp ở vị trí cao khó tiếp cận an toàn, cục nóng đặt ngoài ban công hoặc treo tường ngoài trời, máy có dấu hiệu hụt gas hoặc chảy nước, và khi đã quá một năm chưa kiểm tra kỹ thuật lần nào.
Lưu ý an toàn quan trọng: Tuyệt đối không tự trèo ra ngoài ban công hay leo mái để với tới cục nóng nếu không có thiết bị bảo hộ. Đây là nguyên nhân tai nạn thường gặp nhất khi tự vệ sinh máy lạnh tại nhà.
Cách dễ nhất để không quên lịch là gắn việc rửa lưới lọc vào một thói quen cố định hằng tháng, còn phần gọi thợ thì đặt hai lần mỗi năm — một lần trước mùa nóng, một lần sau mùa nóng. Cần đặt thợ vệ sinh máy lạnh tại nhà hoặc tìm mua máy lạnh Inverter chính hãng? Ghé ngay Vua Thợ Mall để được tư vấn sản phẩm phù hợp và hỗ trợ kỹ thuật miễn phí.
